Studiekring Historische Cartografie

Stadsprofielen en tekeningen van markante gebouwen als kloosters, kastelen, stadspoorten en bruggen zijn niet alleen mooi om naar te kijken, maar helpen ons ook het verleden te reconstrueren.

De nadruk in de collectie van de Universiteitsbibliotheek Leiden ligt op topografie van steden, waaronder stadsprofielen en afbeeldingen en plattegronden van kerken, raadhuizen, stadspoorten, bruggen en andere gebouwen. Maar er zijn ook prenten en tekeningen van dorpen, kloosters, kastelen, buitenplaatsen en landgoederen naast historieprenten en afbeeldingen met archeologische vondsten, waterstaatkundige werken, grafmonumenten en landschappen. Deze stukken laten zien hoe Nederland ruimtelijk verandert en hoe de belangstelling voor die ruimte is vastgelegd in tekening en prent. De collectie vormt een onuitputtelijke bron voor onderzoek naar de ontwikkeling van het Nederlandse landschap.

Geheugen van Nederland

In de Universiteitsbibliotheek Leiden bevindt zich één van de grootste verzamelingen Nederlandse topografische prenten en tekeningen. Topografisch-historische atlassen worden doorgaans bewaard in regionale of gemeentelijke archieven en concentreren zich op een specifieke stad of regio. De collectie van de Universiteit Leiden is één van de weinige in Nederland waarin het hele land vertegenwoordigd is. Sinds kort is deze verzameling digitaal te raadplegen via Het Geheugen van Nederland.

De collectie Topografie van Nederland op het Geheugen bestaat uit bijna 14.000 prenten en tekeningen. Het grootste deel is bijeengebracht door verzamelaar Johannes Tiberius Bodel Nijenhuis (1797-1872). Hij studeerde rechten aan de Universiteit Leiden waar hij in 1819 promoveerde. Twee jaar later werd hij firmant van boekhandel-uitgeverij Luchtmans. Een groot deel van zijn leven wijdde hij aan het verzamelen van kaarten, topografische prenten en tekeningen, historieprenten, portretten en plaatsbeschrijvingen. Bodel Nijenhuis liet in zijn testament vastleggen dat zijn collectie aan de Universiteitsbibliotheek Leiden aangeboden zou worden. Naast de nalatenschap van Bodel Nijenhuis zijn in deze digitale collectie zo’n 2.000 prenten en tekeningen uit de collectie van het Prentenkabinet opgenomen.

Tentoonstellingsopening

De opening van de tentoonstelling vindt plaats op donderdag 12 januari om 16.00 uur in de Vergaderzaal van de Universiteitsbibliotheek Leiden aan de Witte Singel 27

Daarbij kijkt u met Ingrid Moerman (oud-conservator van De Lakenhal) naar topografisch Leiden in de collectie.

Peter van der Krogt (historisch cartograaf aan de Universiteit Utrecht) duikt met u in de stadsprofielen in Nederlandse stedenatlassen.

Martijn Storms, conservator Kaarten en Atlassen bij Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL), lanceert tijdens de opening onze nieuwe Facebook Pagina over kaarten en atlassen uit (of verbonden aan) de UBL collecties.

Wilt u de opening bijwonen? U kunt zich online aanmelden of telefonisch via het secretariaat, tel: 071 527 2832.

Bron: Website Universiteitsbibliotheek Leiden