Studiekring Historische Cartografie

In de Nationale en universiteitsbibliotheek van IJsland is een kaart van Amerika ontdekt uit de twaalfde eeuw. Deze kaart levert het bewijs dat de Vikingen verder in Noord-Amerika zijn geweest dan tot nu toe werd aangenomen.

Let op:
Dit artikel is een 1-april-grap. De oplettende lezers hebben de hint gevonden: op een kaart uit de twaalfde eeuw kan uiteraard nooit de naam Amerika voorkomen.

De kaart is zelfgemaakt, met behulp van Photoshop. Zover mij bekend bestaat er ook geen twaalfde-eeuws boek van de Saga van Erik de Rode, ook dat deel was verzonnen. De Saga zelf en de Vinlandkaart zijn wel gebaseerd op echte informatie, hoewel niet iedereen er evenveel historische waarde aan hecht. De gegeven links zijn dan ook wel correct.

De kaart

De kaart toont het gebied rond de Noordpool, met een prominente plaats voor Noord-Amerika. In runen staan ook de namen van de continenten aangegeven: America, Europa en Asie. Hoewel de kaart waterschade heeft opgelopen zijn de contouren van de continenten goed herkenbaar. Er is zelfs een gedeelte van Zuid-Amerika te zien.

De gevonden kaart

Heel bijzonder aan de kaart is dat ook de lengte- en breedtegraden werden aangegeven. Op deze kaart staan acht meridianen aangeduid. Ook staat er één complete breedtecirkel op en een fragment van een tweede. Niet alleen is dit dus de oudste kaart van Amerika, maar ook de oudste kaart die werkt met een dergelijke weergave van een coördinatenstelsel.

Er was al eerder een Vikingkaart bekend waar Amerika op stond: de Vinlandkaart. Deze kaart toonde echter maar een klein deel van Amerika, dat vermoedelijk overeenkomt met het huidige Newfoundland.

Vinlandkaart, 15e eeuws afschrift naar orgineel uit 13e eeuw

De vondst van de kaart

De kaart werd gevonden in de rugband van een editie van de Saga van Erik de Rode uit de twaalfde eeuw. Deze saga vertelt hoe Leif Eriksson in het jaar 1000 Amerika ontdekt, op weg vanaf Noorwegen naar Groenland. Het boek bevindt zich in de Nationale en universiteitsbibliotheek van IJsland en is een van de belangrijkste cultuurschatten van het land.

De verschillende zeilroutes naar Groenland afgelegd door personen uit de saga's.

Voor deskundigen staat de authenticiteit van de kaart inmiddels vast. Middels C14-datering is vast komen te staan dat de kaart dateert uit circa 1180, met een onzekerheid van 30 jaar. Die datum komt overeen met de datum van het boek, dat uit 1185 dateert.

Meer informatie

• Kaartencollectie Nationale Bibliotheek IJsland, bevat o.a. kaarten van Mercator, Goos en Valk.
• Nationale en universiteitsbibliotheek IJsland
• Leif Eriksson (Wikipedia)
• Saga van Erik de Rode (Wikipedia)
• Wijland/Vinland (Wikipedia)

Er is 9 keer gereageerd op dit artikel

Pascale van Rijn schreef op 01-04-2008:

Een spectaculaire vondst inderdaad. Ik had dit vorige week al in de krant gelezen maar leuk om de kaart hier in kleur te zien!

Eric Hennekam schreef op 01-04-2008:

prachtig

Gast schreef op 01-04-2008:

leuk artikel. Heb het in de krant gemist blijkbaar

Reinder van der Heide schreef op 01-04-2008:

Tot mijn genoegen zie ik dat ook Suriname al door de Vikingen is bezocht! Mooi ook dat we nu weten dat Amerigo Vespucci, naamgever van Amerika, overleden in 1512, dus minstens zo'n 365 jaar oud is geworden, dus ook de menselijke biologie heeft er een nieuwtje bij!

Arie Jan Stasse schreef op 01-04-2008:

Mooie vondst, ware het niet dat de naam America pas na 1400 ontstond en hoogstwaarschijnlijk is afgeleid van de de Italiaanse ontdekkingsreiziger Amerigo Vespucci (1454-1512).
Conclusie: (leuke) 1 aprilgrap.

larwa schreef op 02-04-2008:

Geweldig!!
Ik heb gisteren een nieuwe maan ondekt.
Goed hé van mij.

Gerrit J. Perfors schreef op 04-04-2008:

Vinlandkaart,
Door deze 1-aprilgrap komt in mijn herinnering weer de dicussie over de echtheid van deze kaart.
In afwijking van het hierboven geschreven stuk door Yvet is in 2002 een onderzoek gepubliceerd over de oudheid van het perkament nl 1434 volgens de C14 methode en inktonderzoek heeft uitgewezen dat het gebruikte type inkt pas in 1923 is ontwikkeld. Bovendien blijkt de kaart sinds 1957 snel te verbleken wat bij echte oude kaarten niet het geval is. Dan nog het verhaal van de Oostenrijkse pater die de kaart vervalste tegen de NAZI's om aan te tonen dat Vikingen katholiek waren en niet heidens. Zie oa NRC 03-08-2002 en 10-08-2002

Joop Schuite schreef op 14-04-2008:

Yvette,lekkere fantast ben je! Wat betreft de Vinlandmap,ik geloof in de echtheid.

Gast schreef op 27-05-2008:

lol

Plaats een reactie op dit artikel.
Naam :
Reactie :	[quote=Pascale van Rijn]Een spectaculaire vondst inderdaad. Ik had dit vorige week al in de krant gelezen maar leuk om de kaart hier in kleur te zien![/quote]

J! Reactions • General Site License
Copyright © 2006 S. A. DeCaro