Op 6 april 2009 sloeg Premier Balkenende het eerste herdenkingsvijfje ter gelegenheid van 400 jaar Nederland - Manhattan.
Het was niet écht het eerste exemplaar want Premier Balkenende overhandigde vorige week tijdens de EU/VS top in Praag een luxe uitvoering van de munt aan President Obama.
Welcome English readers, please view the English translation below.
Het Thema: 400 jaar Nederland - Manhattan
2009 is het jaar waarin Nederland en Manhattan 400 jaar met elkaar verbonden zijn. Samen met zijn grotendeels Nederlandse bemanning zette de Engelse ontdekkingsreiziger Henry Hudson in 1609 vanuit het VOC-schip de Halve Maen voet aan wal op Manna-hata. De nederzetting die daar ontstond, groeide uit tot het huidige Manhattan.
Ontwerp
Kunstenaar Ronald van Tienhoven (1956) vatte de dynamiek van 400 jaar Nederland-Manhattan in zijn ontwerp van het Manhattan Vijfje.
De voorzijde toont, naast een munt-in-munt beeltenis van Koningin Beatrix, de precieze structuren van Manhattan anno 2009. Dankzij de toepassing van ingenieuze technieken is het de kunstenaar gelukt op microniveau een waarheidsgetrouwe 3D-impressie van Zuidelijk Manhattan te geven.
Op de keerzijde ziet en voelt u het landschap van Manhattan anno 1609, waarheidsgetrouw weergegeven dankzij wetenschappelijk onderzoek van de Wildlife Conservation Society in New York.
Het Manhattan Vijfje herbergt een indrukwekkende schat aan geschiedenis en actuele informatie. En vormt naast een historisch ijkpunt een boeiend spanningsveld tussen geschiedschrijving en technologische innovatie.
Beide kaarten zijn zo gedetailleerd geslagen, dat iedereen met een loep of microscoop een virtuele driedimensionale reis door de stad kan maken. Ground Zero is verdiept verwerkt in de munt en te voelen, en zelfs met het blote oog waar te nemen. In de munt is nog een ‘gewone’ munt weergegeven, het Manhattan Vijfje is zo een munt-in-munt.
Het Manhattanvijfje is een wettig betaalmiddel en vanaf 7 april 2009 à Euro 5,00 te verkrijgen bij de postkantoren of te bestellen bij de Koninklijke Nederlandse Munt en div. munthandelaren.
Bron: Koninklijke Nederlandse Munt Het Manhattanvijfje en website Gadgetgarden
Meer informatie
Premier Balkende overhandigt het Manhattanvijfje aan President Obama
Premier Balkende slaat de eerste munt. Verslag in BN de Stem
Hoe Nieuw Amsterdam New York werd op RTL Nieuws
ENGLISH TRANSLATION
Introduction
On April 6, Prime minister Balkenende minted the first anniversary 5 euro coin on the occasion of 400 years Netherlands - Manhattan.
It wasn't really the first specimen since Prime minister Balkenende handed a deluxe edition to President Obama last week, during the EU/US summit in Prague.
The Theme: 400 years Netherlands - Manhattan
2009 is the year in which the Netherlands and Manhattan share a 400 year connection. In 1609, the English discoverer Henry Hudson sailed the Dutch East Indies ship 'de Halve Maen' (the crescent moon) with a Dutch crew and set foot on Manna-hata. The settlement that started there, grew to become the current Manhattan.
The Manhattan 5 euro coin
Artist Ronald van Tienhoven (1956) captured the dynamics of 400 years of Netherlands-Manhattan in his design of the Manhattan fiver.
The front side shows, next the a coin-in-coin likeness of Queen Beatrix of the Netherlands, the precise structures of Manhattan in 2009. Thanks to modern technology, the artist was able to minutely depict Southern Manhattan in 3D.
On the back side you can see and feel the landscape of Manhattan in 1609, represented faithfully thanks to scientific research by the Wildlife Conservation Society of New York.
The Manhattan fiver shows an impressive wealth of history and current information. Besides being a historical marker, it also creates a fascinating balance between historical story telling and technological advances.
Both maps are minted in so much detail, as to allow anybody to virtually explore the city using a magnifying glass or microscope. Ground Zero is cut so deeply into the coin that it can be felt and can even be recognized with the naked eye. The coin also shows a 'regular' coin, making the Manhattan fiver a 'coin-in-coin'.
The Manhattan fiver can be legally used as currency. Starting April 7 2009, it can be bought at the Dutch post offices for 5 euro or ordered from the Royal Dutch Mint (online coinshop) and several coin shops.
Source: Koninklijke Nederlandse Munt Het Manhattanvijfje en website Gadgetgarden
More information
Premier Balkende overhandigt het Manhattanvijfje aan President Obama
Premier Balkenende mints first coin. Report in BN de Stem
Hoe Nieuw Amsterdam New York werd on RTL Nieuws
paintandink schreef op 14-04-2009:
Oh, how I would love to look at that coin with a magnifying glass! (Here via Cartophilia)
Petrus S. Dorpmans. lid studiekr schreef op 15-04-2009:
Interessant en bijzonder is de maritiem nautische verbinding in het verleden tussen de VOC en deze herdenkingsmunt van 2009, het Manhattan vijfje.
Op de stadsplattegrond van Manhattan in de uiterste NtW hoek van deze herdenkingsmunt is het muntmeesterteken “Koerszettende Zeilen” zichtbaar van muntmeester Maarten Brouwer.
Een genealogische verwijzing naar de beroemde Hendrik Brouwer (1581-Valdivia 07.08.1643), Compagniedienaar. 1614-1616 Raad van Indië.
In 1632-1636 was hij Gouverneur-generaal van Oost-Indië. Voor de West-Indische Compagnie leidde hij in 1641-1643 een expeditie naar Chili. Hij koloniseerde daar een klein gebied, met de bedoeling van daar uit de positie van de Spanjaarden te verzwakken, maar overleed kort na aankomst in Chili. Zijn landgenoten moesten daarna de kolonie opgeven(1) maar beroemd is hij geworden door de zgn.”Brouwerroute”. Hij beproefde in 1611 als kapitein aan boord van het Nederlandse Fregat "Nederland",de zeilroute van Kaap de Goede Hoop naar Oost-Indië via het gebied der Brave westenwinden op 40-60˚ Z. Br.; ( Koerszettende zeilen). Deze reis vergde, van Holland naar Indië, slechts vijf maanden en 24 dagen, wat leidde tot een voorschrift in 1617 d.m.v. “Seynbrief” voor VOC-schepen om deze nieuwe route te volgen.
Het nautisch vaststellen aan boord van de lengtegraad was moeilijk en soms landden de zeevaarders van de VOC op de westkust van Australië of leden schipbreuk op de riffen van de Wallabi-groep voor de kust van Australië. Door zijn werk als 2e opperhoofd der VOC in Japan (1612-1614) wordt Brouwer beschouwd als een der grondleggers van de Nederlands-Japanse handel.
Bronnen:
(1) zie; Portret van Henrik Brouwer met familiewapen uit F. Valentijn
“Oud en Nieuw Oost-Indiën”,1724-1726.
Maritieme Encyclopedie. Deel I.
Onder redactie van J.Van Beylen, P.A. de Groote, Anthony van Kampen, J.A.M. Kramer, L.L. von Münching, W.P.L. Spruit, A. De Vos.
Uitgeverij C. De Boer Jr. Bussum. Unieboek 1970.
Het Journaal van Abel Tasman.1642-1643.
Vibeke Roeper, Diederick Wildeman
Nationaal Archief, Den Haag.
Waanders Uitgevers, Zwolle 2006.
Muntenrijk / Coinshop.eu schreef op 30-04-2009:
10 Euro "400 Jaar Nederland-Manhattan" 2009 Goud Gouden herdenkingsmunt in het teken van de bijzondere band die er is tussen ons land en Amerika.
De relatie Nederland-Manhattan startte in 1609, toen Henry Hudson in dienst van de VOC landde op het huidige Manhattan.
De Nederlandse handelspost die daar ontstond groeide uit tot het huidige New York.
De munt toont de contouren van het huidige en het toenmalige Manhattan.
De munt wordt geleverd in een luxe cassette met Certificaat van Echtheid.
Specificaties:
Metaal: goud 900/1000
Gewicht: 6,72 g
Diameter: 22,5 mm
Kwaliteit: Proof
Nominale waarde: 10 euro
Oplage: max. 6.000
www.muntenrijk.nl
Geoff schreef op 30-04-2009:
Deze medaille is prachtig. Ik hoop op een snel krijgen. Het is een van de grootste historische gebeurtenissen die Manhattan heeft gedaan wat ze het vandaag nog.
Luus Verheijen schreef op 13-06-2009:
Ik heb deze prachtige munt ontvangen ter gelegenheid van de officiele opening van een uitbreiding van het (ooit Nederlandse maar inmiddels Amerikaanse) bedrijf waar ik werk. Staat de "A" boven het VOC-wapen voor Amerika?
Yvette Hoitink schreef op 13-06-2009:
De A boven het VOC-wapen staat voor Amsterdam, de kamer van de VOC die Hudson opdracht gaf voor zijn expeditie om een noord-oost verbinding te vinden naar Azië. Hudson ging dus tegen hun orders in door naar het noord-westen te gaan.