Ter gelegenheid van zijn vijftigjarig bestaan heeft het Belgische Nationaal Geografisch Instituut (NGI) samen met Uitgeverij Lannoo een bijzondere nieuwe atlas uitgebracht. Voor het eerst is het volledige Belgische grondgebied in één atlas samengebracht op schaal 1:25.000.
De Topografische Atlas van België bevat de meest recente en gedetailleerde topografische kaarten die het NGI momenteel produceert. Daarbij worden kaarten uit de eerste editie van de huidige 1:25.000-reeks uit 2016–2022 gecombineerd met kaarten uit de tweede editie, die loopt van 2024 tot 2029.
Op schaal 1:25.000 komt één centimeter op de kaart overeen met 250 meter in het landschap. Daardoor zijn niet alleen steden en dorpen zichtbaar, maar ook waterlopen, vegetatie, wegen en paden, spoorlijnen, gebouwen, toponiemen en elementen van het reliëf. De atlas biedt daarmee een zeer gedetailleerd beeld van het hedendaagse Belgische landschap.
Van historische naar actuele topografie
Voor liefhebbers van historische cartografie is juist die actuele toestand interessant. Een moderne topografische kaart vormt immers een uitstekend vergelijkingspunt voor oudere kaarten.
Dat is dit jaar extra toepasselijk. Het NGI bracht voor zijn jubileum ook een nieuwe uitgave van de Grote Atlas van Ferraris uit. De oorspronkelijke Ferrariskaarten tonen het landschap van de Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik rond 1777. Samen met de nieuwe topografische atlas kan zo bijna 250 jaar landschapsverandering worden gevolgd.
Die vergelijking kan inmiddels ook digitaal worden gemaakt. In de eerder dit jaar gelanceerde TopoFerrarisViewer zijn de Ferrariskaart, verschillende historische topografische kaartreeksen en de actuele NGI-kaart naast elkaar te bekijken. De viewer hebben we inmiddels ook opgenomen op onze pagina Online kaarten.
Een kaart ontstaat nog altijd niet vanzelf
Interessant is ook de aandacht die het NGI besteedt aan de vervaardiging van zijn moderne kaarten. Hoewel een belangrijk deel van het productieproces tegenwoordig is geautomatiseerd, blijft menselijke tussenkomst noodzakelijk. Digitale verwerking, geografische gegevens, grafische technieken, werkzaamheden op kantoor én controles in het terrein komen bij de productie samen. Daarmee vormt de atlas ook een eigentijds hoofdstuk in de geschiedenis van de topografische cartografie.
Gegevensblok
Titel: Topografische Atlas van België
Schaal: 1:25.000
Gebied: geheel België
Kaartmateriaal: NGI, edities 2016–2022 en 2024–2029
Uitgave: Nationaal Geografisch Instituut / Uitgeverij Lannoo
Verschenen: 18 augustus 2026
Taal: Nederlands
Onderwerp: topografie, landschap, toponymie en cartografie
Wie historische kaarten bestudeert, kijkt vanzelf ook naar het landschap van vandaag. Deze nieuwe atlas biedt daarvoor een bijzonder gedetailleerd referentiepunt. In combinatie met de Ferrariskaart en de TopoFerrarisViewer ontstaat bovendien een mooie mogelijkheid om veranderingen in het Belgische landschap over bijna tweeënhalve eeuw te onderzoeken.
BEKIJK DE TOPOGRAFISCHE ATLAS : Topografische Atlas van België – officiële NGI-pagina